• 6 Eki 2016
    • Paylaş


       Ağız ve diş sağlığı insanlarda olduğu kadar kedi ve köpeklerde de (tüm hayvanlarda) oldukça önemlidir. Minik dostlarımızın düzenli ve dengeli beslenmesi için ağız sağlığı çok önemlidir. Çünkü mama yerken diş veya ağız içinde anormal bir durum söz konusu olduğunda beslenme istenilen seviyede gerçekleşemez buda birçok hastalığa zemin hazırlar. Sağlıksız bir ağız yapısının, kedi ve köpeklerde birçok hastalığın (kalp, böbrek vb.) sebebi olabileceği unutulmamalıdır. Sağlıksız bir ağız yapısı kendisini çeşitli yollar ile belli eder. Bunlardan en önemlileri çok kötü ağız kokusu, kuru mama az yemesi ya da hiç yememesi gibi belirtilerdir. Daha ciddi problemlerde hasta olan tarafı kaşıma, tek taraflı yemek yeme, kanlı salya akışı, ağız ve çene bölgesinde hassasiyet, ateş, iştahsızlık ve zayıflama görülür. Özellikle ev yemeği ile beslenen köpeklerde özelikle ağız kokusu, ağız ve diş problemlerinin ortaya çıkma sıklığı daha fazladır ve daha erken yaşta ortaya çıkar.

       Sıklıkla rastlanan ağız ve diş problemlerinin başında plak ve tartar oluşumu gelir. Evcil pet hayvanlarında karşılaşılan periodontal problemler insanlarda görülen; başlangıçta hafif dereceli tartar ve diş eti yangısından diş kaybına kadar benzerlik göstermektedir. Diş ve dişeti kaynaklı rahatsızlıklar sadece bölgesel etki göstermez. Ağız florasının bozulması sonucu ortaya çıkan fırsatçı patojenler, kan dolaşımına geçerek diğer organları da etkilemekte ve başlangıçta oluşan basit bir olgu kompleks bir durum haline gelebilmektedir. Evcil hayvanlarda plak ve tartar oluşumu en sık görülen sorunların başında geliyor. Plak denince; yemek artıkları, salya, bakteri ve ölmüş ağız mukozası hücrelerinin oluşturduğu ve dişlerin üzerini kaplayan ince tabaka akla gelir. Her yemek sonrasında dişler üzerinde çok ince tabaka şeklinde plak oluşumu şekillenir. Diş üzerinde biriken bu plaklar zamanla kalınlaşıp sertleşerek tartara dönüşürler. Plak ve tartarlar diş etlerine temas ettiği için buralarda gingivit adı verilen diş eti iltihabına yol açarlar. Ayrıca bu tartarlar kana karışarak sistemik enfeksiyonlara yol açabilir. Şiddetli gingivit durumlarında dişetleri koyu kırmızı renkte ve kanamalıdır. Bu aşamada dişetleri tartar ve iltihap nedeniyle hasara uğrar. Eğer bu aşamada uygun tedavi uygulanmazsa ya da tedavi için geç kalınırsa periodontal hastalık adı verilen ve dişi destekleyen dokuların iltihaplanması ile karakterize hastalık tablosu ortaya çıkar. Periodonditis tablosu gingivit tablosundan çok daha ciddi, tedavisi zor ve kemik dokuyu da etkileyerek kemik kaybına neden olan bir durumdur.  Periodonditis hastalığında, diş üzerinde kalan plak ve tartarın zamanla kalınlaşması sonucu altta kalan bakteriler fazla miktarda üreyerek kemik dokusuna zarar veren toksinler açığa çıkarırlar. Periodonditis tablosu zamanla dişetlerinden başlayıp diş köküne kadar ilerleyerek derin ceplerin oluşmasına ve diş kökünün de hastalanması ile çürük ve diş kayıplarına yol açar.

       Plak, tarta, gingivit gibi tabloların veteriner hekim tarafından dikkatli muayene ile tespit edilmesi oldukça kolay ve tedavisi basittir. Ancak geç kalınan durumlarda periodontal hastalık, diş çürükleri ve diş apseleri gibi hastalıklar şekillendiğinde uygulanacak tedavi için anestezi gerekmekte ve tedaviye geç kalındığı için daha zor olacaktır.  

       Minik dostlarımızın bu sorunlar ile karşılaşmasını istemiyorsak düzenli olarak dişlerinin fırçalanması gerekmektedir. Bunun için özellikle köpekler için geliştirilen uzun saplı ve parmağa takılan diş fırçaları ile haftada en az 3-4 kez fırçalanması yeterli olur. Diş fırçalaması esnasında bizlerin kullandığı diş macunlarında florid bulunduğu için hayvan sağlığında kullanılması sakıncalıdır. Kullanılması durumunda zehirlenme ve ya mide rahatsızlığı gibi sorunlar ile karşılaşabilirsiniz. Bunun için köpekler için üretilen ve yenebilen özel diş macunları kullanmalısınız.

       Pekin veteriner kliniği ailesi olarak tavsiyemiz minik dostumuza diş fırçalama işlemini küçük yaşta alışkanlık haline getirmenizdir. Diş fırçalamak minik dostlarımızın hoşuna gidecek şekilde uygulanırsa onlar için bu işlem daha eğlenceli olacak ve daha sağlıklı bir hayat süreceklerdir. Ayrıca her kliniğe gittiğinizde minik dostunuzun ağız ve diş muayenesinin yapılmasını isteyin.

       Mutlu ve sağlıklı günler geçirmeniz dileğiyle.

       Vet.Hek. Gökhan İLKEL


    PEKİN VETERİNER KLİNİĞİ