• 7 Eki 2016
    • Paylaş

       Alerji, Yunancada ‘değişik iş veya değişik reaksiyon’ anlamına gelen bir kelime olup aşırı duyarlılık reaksiyonlarını anlatmak için kullanılmaktadır. Alerji, basitçe vücudun aslında zararlı olmayan bazı maddelerden veya hava şartlarından etkilenmesi ya da psikolojik etkenler sonucu bazı maddelere aşırı reaksiyon göstermesidir. Normalde vücudu koruyan bağışıklık sistemi, bazı insanlarda zararlı olmayan birtakım maddelere karşı da aşırı yanıt verir. Bu reaksiyonlara "aşırı duyarlılık" ya da "alerji" adı verilir. Alerjik reaksiyona yol açan antijene de "alerjen" denir. Alerjik reaksiyonlar tek tip değildir, birçok yolla ortaya çıkarlar, vücudun değişik bölümlerinde meydana gelebilirler ve çeşitli şiddette olabilirler.

       Bazı tip alerjenler vücudumuzun bir parçası ya da yapıtaşı olmayan, ancak bir şekilde vücudumuzla ilişki kuran temasa geçen faktörler. Örneğin; yiyecekler, polenler, böcek ısırıkları, ilaçlar gibi… Hayvan vücudunun dış dünyayla ilişki kuran sistemleri örneğin deri, mide bağırsak sistemimiz ya da solunum sistemimiz ortamda olup biten şeylere karşı tepkisiz kalmaz. Kendisini korumaya savunmaya yönelik tepkiler verir. Ya da vücuda yabancı bir cisim girdiği zaman vücut o yabancı cismin girişini önlemeye yönelik birtakım mekanizmaları devreye sokar. Bu durumdan çoğu zaman farkında olmadan atlatılır. Fakat bazen bu mekanizmalar normalden çok daha fazla ve alevli bir şekilde devreye girince hayvana yarardan çok zarar verir.

       Bunlardan da anlaşılacağı üzere alerji hastalığının tedavi edilebilecek bir hastalık değil ancak gerekli önlemler ile kontrol altına alınabilecek bir hastalık olduğunu anlamak gerekiyor. Eğer genetik olarak vücut bazı maddelere karşı aşırı duyarlılık reaksiyonları vermek üzere kodlanmışsa bu yok edilemez ancak uygun bir tedavi ile baskılanabilir. Bunun yanında genetik olarak yıllarca hiç bir alerjisi olmayan bir hayvanda yıllar sonra bile aniden alerjik reaksiyonlar göstermeye başlaması da mümkündür.

       Alerjik hastalıklar; göz, deri, solunum ve sindirim sistemi gibi bir çok sistem ve organı etkilemektedir.

    Alerjik hastalıkları ve bulgularını kısaca başlıklar halinde özetleyecek olursak;

    1. Alerjik rinit

    2. Alerjik konjonktivit

    3. Alerjik bronşit

    4. Atopik dermatit

    5. Ürtiker

    6. Alerjik gastroenteropati

    7. Anafilaksi

    8. İlaç alerjisi

       Solunum yolu semptomları genellikler öksürük ve solunum güçlüğü şeklinde, sindirim sistemi reaksiyonları ise ishalle karakterizedir. Kedi ve köpeklerde alerjinin yarattığı problemlerin çoğu deri rahatsızlığı yani dermatolojiktir. Alerjiye bağlı cilt sorunları basit ve hafif kaşıntıdan başlayarak, ürtiker dediğimiz ciltte kabarmalara, deride bazen kepeklenme çoğu zaman aşırı yağlanmaya, şiddetli tüy dökülmesine, kelleşmeye, yara oluşumuna ve sekonder cilt enfeksiyonlarına kadar ilerleyebilir.

       Bazı kedi ve bazı köpek ırklarının alerjik yatkınlığının fazla olması da söz konusudur.

       Alerjik yatkınlığı olan ırklar özellikle; , Golden Retriever, Dogo Argentino, Jack Russel, King Charles Cavalier, Bulldoglar, beyaz ırk kedi ve köpeklerin çoğu gibi ırklardır.

       En sık rastlanan alerjenler ise bazı gıda maddeleri (tavuk, gluten gibi), ev tozları, akarlar, polenler ve parazitler olarak sıralanabilir ancak bir canlı her şeye karşı alerjik reaksiyon gösterebilir.

       Alerjinin tedavisinde en önemli nokta can dostumuzun neye karşı alerjik reaksiyon gösterdiğinin tespit edilmesidir. Eğer alerjen bulunamaz ise ne yapılırsa yapılsın minik dostumuzun tedavisi ya geçici olur (sürekli tekrarlar) ya da tedavi sonuçsuz kalır. Bunun için alerji tedavisinde hekiminiz tarafında alerjenin bulunması ve buna yönelik uygun ilaçlar ile tedavi edilmesi gerekir. Ayrıca bundan sonraki hayatında da gerekli önlemlerin alınması (uygun diyet, uygun ortam gibi) gerekmektedir. Şu unutulmamalıdır ki alerji hastalıklarında hekimler kadar siz hasta sahiplerine de çok iş düşüyor. Sizler hekiminizi doğru yönlendiremez ya da hekiminizin dediklerini tam anlamıyla anlamazsanız ve uygulamazsanız tedavi ya başarısız olur ya da tedavi süresi uzar. Bunun için hekiminizle koordineli çalışmalısınız. Milyonlarca insan nasıl bu alerji hastalığıyla hayatlarını geçirmek zorundaysa, milyonlarca hayvan da alerji denen bu garip hastalıkla hayatlarını geçirmek zorundadır. Bunun için alerjiyi tanımak gerekir ve bu hastalıkla ilgili gerçekçi tedavi beklentileri oluşturarak, hekiminizin önereceği ilaçların doğru kullanımı ve doğru beslenme hem sizin hem de küçük dostunuzun hayatını kolaylaştıracaktır.

       Mutlu ve sağlıklı günler geçirmeniz dileğiyle.

       Vet.Hek. Gökhan İLKEL

     

    PEKİN VETERİNER KLİNİĞİ